Baza wiedzy
Odpowiedzi na pytania, które słyszymy na pierwszej rozmowie
Zebrane w jednym miejscu: kiedy i jak zmienić formę opodatkowania, jak wygląda księgowość jednoosobowej praktyki, co realnie wchodzi w koszty i gdzie sprawdzić przepis u źródła.
Aktualności
Zmiany w przepisach i terminy, które dotyczą lekarzy prowadzących działalność. Listę aktualizujemy, gdy pojawiają się nowe kwoty i limity.
- 1 stycznia 2026
Nowe kwoty składki zdrowotnej
Na ryczałcie obowiązują progi 498,35 zł, 830,58 zł i 1 495,04 zł miesięcznie — według przychodu 60 000 i 300 000 zł. Na liniowym 4,9% dochodu, na skali 9%, w obu przypadkach nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie.
- 1 stycznia 2026
Wyższy limit pełnych ksiąg
Przekroczenie 10 646 500 zł przychodu za 2025 rok oznacza prowadzenie ksiąg rachunkowych zamiast KPiR od 1 stycznia 2026. Limit sprawdzamy u klientów jesienią, bo przejście wymaga polityki rachunkowości.
- 1 stycznia 2026
Limit zwolnienia z VAT w górę
Zwolnienie podmiotowe obejmuje sprzedaż do 240 000 zł rocznie. Dla większości usług medycznych nadal działa zwolnienie przedmiotowe, ale przy szkoleniach, najmie sprzętu czy medycynie estetycznej limit ma realne znaczenie.
- 20 lutego 2026
Termin wyboru formy opodatkowania
Oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku. Przy przychodzie ze stycznia termin mija 20 lutego i jest nieprzywracalny.
- Do 31 grudnia 2026
Rabat 30% na start
Zakładasz pierwszą działalność? Przez pierwszy rok współpracy obniżamy cenę obsługi o 30%. Kwotę po rabacie policzysz od razu w kalkulatorze wyceny.
Zmiana formy opodatkowania
Formę opodatkowania wybiera się na cały rok, a termin jest nieprzywracalny. Dlatego decyzję liczymy najpóźniej w styczniu, na danych z poprzednich dwunastu miesięcy, a nie w kwietniu przy zeznaniu rocznym.
1. Policz dwa scenariusze na swoich liczbach
Bierzemy przychód i koszty z ostatnich 12 miesięcy i liczymy podatek oraz składkę zdrowotną osobno dla ryczałtu 14% i dla podatku liniowego. Przy niskich kosztach ryczałt zwykle wygrywa, przy dużych inwestycjach w sprzęt — liniowy.
2. Sprawdź warunki wykluczające
Ryczałt ma limit przychodu za poprzedni rok i wyłączenia, między innymi przy świadczeniu usług na rzecz byłego pracodawcy. Zanim zmienisz formę, sprawdzamy, czy nic Cię z niej nie wyklucza.
3. Złóż oświadczenie w terminie
Do 20. dnia miesiąca po miesiącu z pierwszym przychodem w roku. Termin jest nieprzywracalny — spóźnienie oznacza rozliczanie się starą formą przez cały rok.
4. Przestaw ewidencje i zaliczki
Zmiana formy oznacza inną ewidencję (KPiR albo ewidencja przychodów), inny sposób liczenia zaliczek i inną podstawę składki zdrowotnej. To robimy po naszej stronie razem z korektą ustawień w programie.
Księgowość JDG lekarza
Jednoosobowa praktyka rozlicza się w jednej z trzech form. Wybór zmienia nie tylko podatek, ale też składkę zdrowotną, sposób prowadzenia ewidencji i to, czy koszty w ogóle mają znaczenie.
Ryczałt ewidencjonowany
Podatek liczony od przychodu, bez kosztów. Dla usług w zakresie opieki zdrowotnej stawka wynosi 14%. Składka zdrowotna w 2026 roku jest ryczałtowa: 498,35 zł miesięcznie do 60 000 zł przychodu, 830,58 zł do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej. Prowadzi się ewidencję przychodów i wykaz środków trwałych. Dobre rozwiązanie, gdy pracujesz na kontrakcie w placówce i masz niewiele wydatków.
Podatek liniowy 19%
Podatek od dochodu, czyli od przychodu pomniejszonego o koszty. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie w 2026 roku. Ma sens, gdy inwestujesz w gabinet, sprzęt lub zatrudniasz. Nie łączy się z rozliczeniem wspólnie z małżonkiem ani z ulgą na dzieci.
Skala podatkowa
12% i 32% po przekroczeniu progu, z kwotą wolną. Składka zdrowotna to 9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie w 2026 roku. Bywa najlepsza przy niższych dochodach, przy rozliczeniu z małżonkiem lub przy korzystaniu z ulg rodzinnych.
Co robimy co miesiąc
Odbieramy dokumenty do 10. dnia miesiąca, księgujemy, liczymy zaliczkę i składkę zdrowotną, wysyłamy JPK i informujemy o kwotach do zapłaty wraz z terminami. Jeśli coś w danym miesiącu wygląda nietypowo, dzwonimy przed wysyłką, nie po niej.
Przykłady kosztów w praktyce medycznej
Kosztem jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania jego źródła, udokumentowany i niewyłączony ustawowo. Poniżej wydatki, które najczęściej rozliczamy w gabinetach — przy ryczałcie koszty nie obniżają podatku, ale nadal mają znaczenie przy VAT i przy decyzji o zmianie formy.
Gabinet i sprzęt
- Najem lokalu, media, sprzątanie i utylizacja odpadów medycznych
- Sprzęt medyczny i wyposażenie — do 10 000 zł netto jednorazowo w koszty, powyżej przez amortyzację
- Materiały jednorazowe, leki, środki dezynfekcyjne
- Serwis, przeglądy i kalibracja urządzeń
Zawód i kwalifikacje
- Składka na izbę lekarską i obowiązkowe ubezpieczenie OC
- Kursy, konferencje, szkolenia specjalizacyjne wraz z dojazdem i noclegiem
- Literatura fachowa, dostęp do baz medycznych i czasopism
- Odzież medyczna i jej pranie
Administracja praktyki
- Oprogramowanie gabinetowe, e-dokumentacja, hosting, RODO i IOD
- Telefon, internet, sprzęt komputerowy
- Obsługa księgowa, prawna i marketing praktyki
- Rejestracja telefoniczna i obsługa pacjenta
Samochód w praktyce
- Leasing lub amortyzacja auta osobowego — limit wartości 150 000 zł
- Użytek mieszany: 75% wydatków eksploatacyjnych w kosztach
- VAT od wydatków samochodowych przy użytku mieszanym: 50%
- Pełne odliczenie tylko przy ewidencji przebiegu i zgłoszeniu VAT-26
Obciążenia stałe w 2026 roku
- Składka zdrowotna na ryczałcie: 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie — według progu przychodu 60 000 i 300 000 zł
- Składka zdrowotna na liniowym: 4,9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie
- Składka zdrowotna na skali: 9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie
- Przekroczenie 10 646 500 zł przychodu za 2025 rok oznacza pełne księgi od 1 stycznia 2026
Wydatki na granicy — studia, zabiegi na sobie, ubrania spoza odzieży medycznej, wyjazdy łączone z urlopem — oceniamy indywidualnie. Jeśli ryzyko sporu z urzędem jest realne, mówimy o tym wprost przed zaksięgowaniem.
FAQ o przepisach
Do kiedy można zmienić formę opodatkowania?
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania na dany rok składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskałeś pierwszy przychód w tym roku. Jeśli pierwszy przychód pojawił się w grudniu — do końca roku podatkowego. Zmianę zgłasza się przez CEIDG lub bezpośrednio do urzędu skarbowego.
Jaka stawka ryczałtu obowiązuje lekarza?
Usługi w zakresie opieki zdrowotnej (PKWiU dział 86) są opodatkowane ryczałtem 14%. Inne rodzaje przychodów — na przykład szkolenia, najem czy usługi doradcze — mają własne stawki, więc przy kilku źródłach przychodu prowadzi się ewidencję z podziałem na stawki.
Czy lekarz musi rozliczać VAT?
Usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18–19 ustawy o VAT. Zwolnienie nie obejmuje wszystkiego: medycyna estetyczna bez wskazań zdrowotnych, orzeczenia dla celów innych niż lecznicze, szkolenia czy najem sprzętu mogą być opodatkowane. Wtedy w grę wchodzi limit 200 000 zł rocznie ze zwolnienia podmiotowego.
Czy lekarz musi mieć kasę fiskalną?
Usługi w zakresie opieki medycznej świadczone przez lekarzy i lekarzy dentystów na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności są objęte obowiązkiem ewidencji na kasie fiskalnej bez limitu obrotu — również przy płatnościach przelewem. Zakres zwolnień zmienia się w rozporządzeniach, dlatego przy starcie praktyki sprawdzamy aktualny stan przepisów.
Kiedy JDG musi przejść na pełne księgi w 2026 roku?
Limit za 2025 rok wynosi 10 646 500 zł przychodu — po jego przekroczeniu od 1 stycznia 2026 prowadzi się księgi rachunkowe zamiast KPiR. Limit to równowartość 2 500 000 euro przeliczona po kursie NBP z 1 października poprzedniego roku, więc zmienia się co roku. Kontrolujemy go u klientów jesienią, bo przejście na księgi handlowe wymaga polityki rachunkowości i otwarcia ksiąg na 1 stycznia. Podstawa: ustawa o rachunkowości, art. 2 ust. 1 pkt 2.
Ile wynosi składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2026 roku?
Na ryczałcie są trzy progi zależne od rocznego przychodu: 498,35 zł miesięcznie do 60 000 zł przychodu, 830,58 zł od 60 000 do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł. Na podatku liniowym składka wynosi 4,9% dochodu, a na skali 9% dochodu — w obu przypadkach nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie, czyli 9% minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł. Kwoty pochodzą z komunikatów ZUS na 2026 rok.
Czy można zmienić biuro rachunkowe w trakcie roku?
Tak, w dowolnym momencie roku. Trzeba zachować okres wypowiedzenia z umowy, odebrać komplet dokumentów oraz pliki JPK i ewidencje za bieżący rok. Dokumentacja księgowa jest własnością przedsiębiorcy — biuro ma obowiązek ją wydać.
Jak długo trzeba przechowywać dokumenty księgowe?
Księgi podatkowe i dokumenty z nimi związane przechowuje się do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego — co do zasady 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dokumentację pracowniczą dla umów zawartych od 2019 roku przechowuje się 10 lat.
Od jakiego dochodu spółka z o.o. zaczyna się opłacać?
Nie ma jednej granicy kwotowej. Decydują trzy rzeczy naraz: wysokość dochodu, to ile pieniędzy realnie wypłacasz na życie, oraz ryzyko odpowiedzialności majątkiem prywatnym. Przy stabilnym, wysokim dochodzie i reinwestowaniu zysków przewagę daje zwykle estoński CIT. Liczymy to na Twoich liczbach z ostatnich 12 miesięcy, nie na przykładzie z internetu.
Dokumenty i źródła
Linki prowadzą do oficjalnych stron urzędowych i tekstów ustaw. Przepisy się zmieniają — jeśli coś dotyczy Twojej sytuacji, sprawdź datę aktualizacji albo po prostu zapytaj nas.
- Wybór formy opodatkowania — biznes.gov.pl
Terminy i sposób złożenia oświadczenia o formie opodatkowania.
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym
Stawki ryczałtu, w tym 14% dla usług w zakresie opieki zdrowotnej.
- Ustawa o VAT — zwolnienia dla usług medycznych
Art. 43 ust. 1 pkt 18–19 oraz limit zwolnienia podmiotowego z art. 113.
- Ordynacja podatkowa — przechowywanie dokumentów
Termin przedawnienia zobowiązań i obowiązek przechowywania ksiąg.
- Ustawa o rachunkowości — art. 2 ust. 1 pkt 2
Limit przejścia na księgi rachunkowe: 2 500 000 euro, czyli 10 646 500 zł za 2025 rok.
- Składka zdrowotna w 2026 r. — komunikat ZUS
Podstawa wymiaru i kwoty składki zdrowotnej na 2026 rok: minimum 432,54 zł oraz progi ryczałtu.
- e-Urząd Skarbowy
Deklaracje, JPK, mikrorachunek podatkowy i korespondencja z US.
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą
Wpis praktyki zawodowej i zmiany danych podmiotu leczniczego.
- Portal Rejestrów Sądowych (KRS)
Rejestracja spółki, zmiany w KRS i składanie sprawozdań finansowych.
- CEIDG
Zgłoszenie i aktualizacja danych jednoosobowej działalności.
Materiały mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady podatkowej. Stan prawny sprawdzamy dla każdej sprawy osobno.
Twoje pytanie nie jest na liście? Umów rozmowę 20 minut.
Odpowiedz na pięć pytań o swoją firmę. Oddzwonimy z konkretem: co zrobilibyśmy inaczej, ile to kosztuje i jak wygląda przejęcie dokumentów.
Wybierz termin rozmowy